Alıntı

Toplumsal hayat bizi doğadan kopardı, onunla yeniden bütünleşmek zorundayız. “Ağaca sarılan hippi” imajını kastetmiyorum, onda yanlış bir şey yok da, demek istediğim, bir psikolojik ve ruhsal evrimin çok gerektiği. Şimdiki hayat tarzımızla ilgili en büyük sorunun ruhsallık eksikliği olduğunu düşünüyorum…

Julian Goldberger ("Şahin"in yönetmeni)

Japonya etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Japonya etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

6 Mayıs 2011 Cuma

Onibaba

Korku öğelerini ve cinselliği kullanışı bakımından da, ama asıl insan ruhunun karanlık labirentlerinde fütursuzca dolaşması açısından bir öncü eser…

IMDB: 8,0
All Movie: 4,5 yıldız
Rotten Tomatoes: % 82
Manalı Filmler: 9,0
Steven Jay Schneider’ın “Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film” listesinde

Kaneto Shindo’ya saygıyla…
(28 Nisan 1912 - …)


Ortaçağ’da doğa daha korkunçmuş, şimdiki kadar kontrol edilemediği için.

İnsanlar daha cahilmiş, bilim bugünkü kadar ileri olmadığı için.

Devlet ve yasalar bugünkü kadar gelişmiş değilmiş, daha savunmasızmış insanlar, daha fazla korkuyorlarmış, bu yüzden de daha korkunç işler yapıyorlarmış.

Tüm bunları çok az diyalogla, ama yoğun bir sinema diliyle anlatıyor “Onibaba”.

Zamanının hayli ilerisindeymiş bu film, hala dimdik ayakta…

14. yüzyıl, Japonya… Bitmek bilmez savaşlar ülkeyi harabeye çevirmiştir, insanlar aç ve umutsuzdur. Savaşa götürülen Kichi’nin annesi ve genç karısı, evin yakınlarına yolu düşen savaşçıların (gerekirse onları öldürerek) giysi ve silahlarını Ushi’ye pirinç karşılığı satarak hayatlarını sürdürmektedirler. Komşuları Hachi savaştan döner, anlattığına göre kaçmıştır, Kichi de ölmüştür. Hachi ile artık kocasını beklemesi gerekmeyen Genç Kadın arasında bir ilişki başlar. Gelininin Hachi’yle evlenerek kendisini yapayalnız bırakmasından ürken Yaşlı Kadın, biraz da ilişkiyi kıskandığı için onları engellemeye, Gelin’i korkutmaya çalışır. Üçü, adım adım trajik sona yaklaşırlar…

Kadınları dini konularda cesaretlendirme amacıyla tasarlanmış ünlü bir Budist kıssadan hareketle yazılan “Onibaba”, 2. Dünya Savaşı sonrasında Japon toplumunda oluşan ahlaki yozlaşmayı anlattığı düşünülen bir film. Gerçekten de tüm karakterler “öldür ki öldürülmeyesin” prensibiyle hareket ederler, hiçbir erdemleri, hiçbir inançları kalmamış gibidir.

İnsanları bu hale getiren savaş, her biri bir dakika bile sürmeyen birkaç küçük çatışma sahnesi dışında hiç gösterilmez filmde; ama etkisi hep hissedilir. Ana karakterlerin adeta ruhunu ezer, o yüzdendir ki bir duruşları varsa hayat içinde, o da savaş karşıtı olmaktır, “bunun onların savaşı olmadığını” konuşurlar.
Atmosferi çok etkileyicidir “Onibaba”nın; insan boyunda sazlıklarla kaplı bataklık, etkileyici yüzler ve ifadeler, muhteşem gölgelerle dolu siyah beyaz görüntüler, temelde çığlığa benzer insan sesleri ve davul ritimlerinden oluşan müziği ile benzersiz bir dünyayı tasvir eder, adeta cehenneme davet eder seyircisini...

Korku öğelerini ve cinselliği kullanışı bakımından da, ama asıl insan ruhunun karanlık labirentlerinde fütursuzca dolaşması açısından bir öncü eserdir…

Filmde hayalet, canavar vb korku öğeleri yoktur; tam da bu yüzden eşsizdir “Onibaba”: Sıradan insanların ne kadar korkunç olabildiğini göstermeye cüret etmiştir…

Ödülleri:
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Yoshimura) ve Görüntü Yönetmeni dallarında Blue Ribbon Ödülü.

Meraklısına:
Japon kültüründe “Onibaba”, ihtiyar kadın kılığında insanlara görünen ve onları yiyen canavarların adıymış, filmin ismi buradan geliyor.

Filmde sözü edilen iç savaş, neredeyse 50 yıldan fazla sürmüş.

Üretken bir sanatçı olan Kaneto Shindo’nun 150’den fazla senaryoda adı bulunuyor, 44 uzun metrajlı film çekti. 99 yaşında –henüz gösterime girmeyen- “Ichimai no hagaki”yi tamamladı.


Shindo’ya göre maskenin onu takanlarda yaptığı değişiklik, atom bombası kurbanlarında oluşan figür bozukluğunu simgeliyormuş.

Fragmanı

Benzer filmler:
"Ugetsu Monogatari" (Kenji Mizoguchi, 1953)
"Kwaidan" (Masaki Kobayashi, 1964)
"Throne of Blood / Kanlı Taht" (Akira Kurosawa, 1957)
"Woman of the Dunes" (Hiroshi Teshigahara, 1964)

Devil Woman / Onibaba
Senaryo ve yönetim: Kaneto Shindo
Yapımcılar: Hisao Itoya, Tamotsu Minato, Setsuo Noto
Oyuncular: Nobuko Otowa (Kichi'nin Annesi), Jitsuko Yoshimura (Kichi'nin Karısı), Kei Satô (Hachi), Jûkichi Uno (Samuray general), Taiji Tonoyama (Ushi)
1964 Japonya yapımı, 103 dakika, siyah beyaz.

14 Ağustos 2010 Cumartesi

Ikigami

IMDB: 6,9
Rotten Tomatoes: % 79
Manalı Filmler: 8,0

Öyküsü akıllıca kurulmuş bir çizgi romandan uyarlanan “Ikigami”, “1984” benzeri bir Büyük Birader toplumunda geçiyor.

“Bahtiyarlık Kanunu”, herkese ilkokula başladığı gün iğne yapılmasını emreder. Her bin kişiden birinin vücuduna bir nano kapsül yerleştirilir. Belirlenen tarihte, kişi 18-24 yaşları arasındayken kapsül aktif hale geçer, o kişiyi öldürür. Yasaya karşı çıkmak yasaktır, bu “düşünce suçu”nu işleyenler “tedavi” edilirler.

Vakti dolan kişiye 24 saat önce “Ikigami” (Ölüm Bildirgesi) verilir, “ülkesine hizmet ettiğinin bilinciyle” ölüme hazırlanması ve son gününü mutlu geçirmesi beklenir. O gün toplu taşıma araçları, yemek ve sağlık hizmetleri ücretsizdir o kişi için. Ayrıca yakınlarına para ödenir.

Ünlü olmayı arzulayan bir şarkıcı, kör kız kardeşini ameliyat ettirmek isteyen bir delikanlı ve “Bahtiyarlık Kanunu”nun savunucusu ünlü bir kadın politikacının oğlu, bu belgeleri alıyor ve hepsi yaklaşan ölümü farklı şekillerde karşılıyorlar. Onların yaşadıkları ve kendilerine “Ikigami” belgelerini getiren genç memur Fujimoto ile ilişkileri, filmin öyküsünü oluşturuyor.

Çizgi romandan uyarlanan çoğu filmin tersine “Ikigami”, esaslı bir faşizm eleştirisi yapmasının yanında, felsefi açıdan da oldukça doyurucu bir yapım. Üçüncü kez kamera arkasına geçen Takimoto’nun olgun anlatımı sayesinde film, “ölüm” ve “hayatın anlamı” temaları hakkında düşünmek için ideal fırsatlar veriyor. Çok özenle seçilmiş ve işlenmiş üç “hayata veda” hikayesi ve filmin ortalarında çalınan “Signpost” (“Kılavuz”) isimli şarkı oldukça etkileyici…

Ödülü:
Japon Akademisi’nin “En İyi Genç Yetenek” Ödülü (Shota Matsuda)

Benzer filmler:
“The Handmaid's Tale” (1990, Volker Schlöndorff)
“Children of Men / Son Umut” (2006, Alfonso Cuarón)
“THX 1138” (1971, George Lucas)

Ikigami: The Ultimate Limit / Ikigami
Yönetmen: Tomoyuki Takimoto
Senaryo: Motoro Mase, Akimitsu Sasaki, Tomoyuki Takimoto, Hiroyuki Yatsu (Motoro Mase'nin çizgi romanından)
Yapımcı: Akimitsu Sasaki
Oyuncular: Shota Matsuda (Kengo Fujimoto), Koji Tsukamoto (Hidekazu Morio), Takashi Sasano (Şef Ishii), Riko Narumi (Sakura Iizuka), Takayuki Yamada (Satoshi Iizuka), Yuta Kanai (Tsubasa Tanabe), Kazuma Sano (Naoki Takazawa)
2008 Japonya yapımı, 133 dakika.

6 Ağustos 2010 Cuma

Yaşamak

IMDB: 8.2 (235. sırada)
Allmovie: 5 tam yıldız
Manalı Filmler puanı: 9.5
“İnanç ve Sanat” sitesinin listesinde 3. sırada
“Sinema Tarihinin En İyi 1000 Filmi” listesinde 83. sırada

Büyük usta Kurosawa’nın erken dönem başyapıtlarından biri…

Etliye sütlüye karışmayan, insanlara mesafeli, kokmaz bulaşmaz bir şef olan Bay Watanabe, mide kanseri olduğunu öğrenir. En fazla 6 ayı kaldığını bilmek onda önce delicesine eğlenme arzusu uyandırır, ama birkaç gün sonra gece hayatından bıkar. Kalan zamanını nasıl değerlendirmesi gerektiğini bulmaya çalışır. Sonunda birkaç ay içinde kendini değiştirmeyi başarır, topluma yararlı projelerin gerçekleşmesini ve vefatından sonra adının hayırla anılmasını sağlar…

İş arkadaşlarının “Mumya” lakabı taktıkları, o derece “yaşıyormuş gibi yapan” ana karakterin dönüşümü zaten yeterince çarpıcı iken, doğal olarak Kurosawa, bu karakter çalışmasını yüksek değerde bir felsefi zemine oturtmayı da başarıyor, filmini “hayatın anlamı” üzerine yapılmış en önemli eserlerden biri kılıyor.

Bay Watanabe’yi canlandıran Shimura’nın acı dolu yüzü uzun süre aklınızda kalacak. Özellikle barda “zamanın nasıl da akıp gittiğini” anlatan o şarkıyı söylediği sahnede ve salıncakta sallanırken, ölümü çok yakın olduğu halde, hiç olmadığı kadar mutluyken…

Ünlü yönetmen Francis Ford Coppola (“The Godfather / Baba” serisi, “Apocalypse Now / Kıyamet”): “Çoğu yönetmenin birlikte anıldığı bir, bilemediniz iki başyapıtı vardır. Kurosawa’nın 8-9 tane var” demişti. “Ikiru”, onlardan biri…

Ödülü:
Berlin Film Festivali’nde, Berlin Senatosu’nun özel ödülü (1954)

Seçme replikler:
Watanabe (şarkı): “Hayat öyle kısa ki
Aşık olun sevgili kızlar
Dudaklarınız hala kırmızıyken
Ve bedeniniz soğumadan evvel
Çünkü yarın var olmayacak”

Toyo: “Benim ne yardımım olur ki?”
Watanabe: “Sana sadece bakmak bile iyi hissetmemi sağlıyor. Şu ‘mumya’ kalbimi ısıtıyor. Bana karşı çok naziksin. Hayır, bu değil. Çok gençsin, sağlıklısın. Hayır, bu da değil… Hayat dolusun. Ve ben… ben bunu kıskanıyorum. Ölmeden, hiç olmazsa tek bir gün senin gibi olabilsem keşke. Bunu beceremezsem, ölmeyi de başaramam. Bir şey yapmak istiyorum, manalı bir şey, bunu sen gösterebilirsin bana. Ne yapmam gerektiğini bilmiyorum. Nasıl yapacağım, bilmiyorum. Belki sen de bilmiyorsundur ama lütfen… mümkünse… nasıl senin gibi olabileceğimi göster bana…”

Ikiru / To Live / Yaşamak
Yönetmen: Akira Kurosawa
Senaryo: Shinobu Hashimoto, Hideo Oguni, Akira Kurosawa
Yapımcı: Sôjirô Motoki
Oyuncular: Takashi Shimura (Kanji Watanabe), Shinichi Himori (Kimura), Haruo Tanaka (Sakai), Minoru Chiaki (Noguchi), Miki Odagiri (Toyo), Bokuzen Hidari (Ohara)
1952 Japonya yapımı, 143 dakika
DVD firması: As Sanat

29 Nisan 2010 Perşembe

Sweet Rain

IMDB: 6.9
Manalı Filmler: 6.0

Uzakdoğu’dan Azrail teması üzerine ilginç bir deneme… Ünlü melek bu kez uzun saçlı, yakışıklı bir genç adam... Yanında siyah bir köpek var ve ikisi telepatik iletişim kurabiliyorlar… Sıranın kimde olduğunu öğrendiğinde bulunduğu alemdeki bir kapıdan, dünyada arzu ettiği bir yere geçiyor, “aday”ın hayatını inceleyip onu götürüp götürmeyeceğine karar veriyor.

Senaryonun en ilginç yönü de zaten bu: Azrail’i sadece bir emir kulu olarak değil, hüküm verme yetkisi bulunan, kararı etkileyebilen bir görevli olarak tasarlamışlar. Nitekim filmde işlenen ilk vakada, hayatı boyunca albüm yapmayı düşlediğini öğrendiği Kazue’yi “hayat amacı tamamlanmadığı için” almıyor, filmdeki tüm öyküler tamamlandığında genç kızın yaşlılığını bile gördüğünü öğreniyoruz.

Azrail’in ilgilendiği üç vakadan, yani üç öyküden oluşan “Sweet Rain” iyi niyetli bir deneme, ama yeterince başarılı değil. Finalde tüm öykülerin birbirine bağlanması ilginç, fakat doğrusu senaryoda bundan başka ilginç bir öğe de maalesef yok.

Bu türden temaları işleyen eserlerin çok daha zekice yazılması gerektiği kanaatindeyim. Bergman başyapıtı “Yedinci Mühür”ü biliyorken böyle bir Azrail filmini beğenmek çok zor…

Sweet Rain / Suwîto rein: Shinigami no seido
Yönetmen: Masaya Kakei
Senaryo: Masaya Kakei, Hirotoshi Kobayashi (Kotaro Isaka'nın romanından)
Oyuncular: Takeshi Kaneshiro (Chiba), Manami Konishi (Kazue Fujiki), Sumiko Fuji (Kazue), Mitsuru Fukikoshi (Kentaro Oomachi)
2008 Japonya yapımı, 113 dakika.