Komedi-dram ele aldığı kişilerin hayatını acı-tatlı yönleriyle sunarken, doğal olarak karakterlerin sevimli hallerini sergiliyor, seyircinin onlarla özdeşleşmesi, onları sevmesi daha kolay oluyor. Bu özdeşleşme gereği sıcak bir hikaye izlerken, seyirci öykünün işlediği temaları da otomatikman alıyor, didaktik bir tavırla filmin bakış açısını vurgulamaya gerek kalmıyor. Karakterleri çok kolay benimsediğiniz için, onları yok etmeye çalışan ideolojiye karşı hale geliyorsunuz. Böyle bir film ve bakış açısı sayesinde Nazizm’in aslında “hayata” düşman bir ideoloji olduğu bilgisi seyirciye geçebiliyor çünkü o trende, siyasetle hiç ilgilenmeyen, sadece yaşamaya çalışan insanlar da var
IMDB: 7,6
Rotten Tomatoes: % 62
Manalı Filmler: 9,5
“Le Concert / Paris’te Son Konser”in gördüğü ilgi ve kazandığı başarı (örneğin Altın Küre’ye aday olması), Romen asıllı Fransız yönetmen Radu Mihaileanu’yu “takip edilmesi gereken” isimler arasına soktu. Dünya çapında üne kavuşan ilk filmi olan “Hayat Treni”ni anımsamakta yarar var.
Mihaileanu’yu bizim sinema sektörümüz açısından önemli kılan özelliği, komedi-dram türünde çalışıyor olması... Komedi-dram, Türk sinemasının ana kollarından biri. 1970’lerde Ertem Eğilmez’in yönettiği Arzu Film eserlerinin hala büyük ilgi gördüğü malum. O kadroda görev yapan Yavuz Turgul da özellikle “Muhsin Bey” ve “Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni” ile zarif komedi-dram örnekleri sergiledi. 2000’li yıllarda Murat Şeker, Yılmaz Erdoğan, Yüksel Aksu, (bazı filmleriyle) Murat Saraçoğlu, Çağan Irmak gibi yönetmenlerimiz aynı çizgiyi takip ettiler, türe “Dondurmam Gaymak”, “Babam Ve Oğlum” gibi kalburüstü filmler eklediler.
Komedi-dram türünde bir film, “Selamsız Bandosu”, “Züğürt Ağa”, “Değirmen”, “Vizontele” gibi örneklerde olduğu gibi toplumsal, “Beynelmilel” ve “Yangın Var”da yapıldığı gibi siyasi meseleleri ve temaları da makul bir seviyede işleyebiliyor. Mihaileanu bu açıdan da çok önemli bir isim. Örneğin “Paris’te Son Konser”, aynı zamanda ciddi bir Stalinizm eleştirisidir.
1941 yılında geçen “Hayat Treni”nde, toplama kampı ve soykırıma ilişkin söylentileri duymuş olan Yahudi cemaati, komşu köye Nazilerin geldiğini öğrenince, yaklaşan felaketten kaçmak amacıyla sahte bir sevkiyat düzenlemeye karar veriyor. Aralarından bazılarını Nazi kılığına sokuyor, bir gece yükte hafif, pahada ağır her şeyi doldurup trenle yola çıkıyorlar. Amaçları Rusya üzerinden Filistin’e, “kutsal topraklara” ulaşmak… Filmin yaklaşık üçte biri yolculuk hazırlığıyla, kalan kısmı ise yolda geçiyor.
Böyle bir hikaye dram, hatta gerilim-dram gibi türlerde de yapılabilirdi kuşkusuz. Komedi-dram türü ise, yaşamın bütününe dair bir bakış açısı sergileme imkanı sağlıyor. Bu tarz filmler, hikayesi ne olursa olsun, temelde “keyifli bir eğlencelik” sunma amacı güdüyor, ilk kareden sonuncusuna seyirciyi gülümsetmeyi amaçlıyorlar. Böylece film izleyicisine “her türlü olaya pozitif bakış açısıyla yaklaşmayı” önerir hale geliyor.
Ayrıca komedi-dram ele aldığı kişilerin hayatını acı-tatlı yönleriyle sunarken, doğal olarak karakterlerin sevimli hallerini sergiliyor, seyircinin onlarla özdeşleşmesi, onları sevmesi daha kolay oluyor. Bu özdeşleşme gereği sıcak bir hikaye izlerken, seyirci öykünün işlediği temaları da otomatikman alıyor, didaktik bir tavırla filmin bakış açısını vurgulamaya gerek kalmıyor. Karakterleri çok kolay benimsediğiniz için, onları yok etmeye çalışan ideolojiye karşı hale geliyorsunuz. Böyle bir film ve bakış açısı sayesinde Nazizm’in aslında “hayata” düşman bir ideoloji olduğu bilgisi seyirciye geçebiliyor çünkü o trende, siyasetle hiç ilgilenmeyen, sadece yaşamaya çalışan insanlar, evde kalmak istemeyen genç kızlar, aşık delikanlılar da var ve Mihaileanu, karakterlerinin sevinç ve sıkıntılarından hiç kopmuyor. Aralarındaki küçük anlaşmazlıkları, çekişmeleri ve dönüşümlerini (örneğin Yossi’nin Marksist olmasını, Mordechai’nin havaya girip, gerçek bir Nazi komutanıymış gibi davranmaya, cemaatin bazı üyelerini “düşman” olarak algılamaya başlamasını) da işliyor.
Filmin önemini artıran bir başka yönü ise, trendeki Yahudi’lerin Romanlarla karşılaşması, hatta yola onlarla birlikte devam etmeleri. Soykırımla ilgili filmler genelde Yahudilerin katledilmesinden söz eder, oysa Nazizm demir yumruğunu önce Çingenelere indirmiş; onlar, zihinsel özürlüler ve komünistler yok edilirken toplumun olup bitenlere ses çıkarmadığı görülünce “düşman” tarifini Yahudileri de kapsayacak biçimde genişletmişti.
Romanları da hikayeye dahil etmesi, Nazizm kadar Stalinizm eleştirisi de yapması, Mihaileanu’nun konumlandığı yer açısından çok önemli: Aslında o sadece Nazilere değil, her tür baskıcı ideolojiye karşı ve tüm renkleriyle, olanca çeşitliliğiyle hayattan yana…
Zaten o yüzden filmin adı “Hayat Treni”…
Ödülleri:
Venedik Film Festivali’nde En İyi İlk Film dalında Eleştirmenler (FIPRESCI) Ödülü
9 ödül ve 4 adaylık
Meraklısına:
İtalyan oyuncu Roberto Benigni de 1997 yılında soykırım olgusunu komedi-dram türü bir filmle işlemiş, “La Vita e Bella / Hayat Güzeldir” de çok beğenilen bir çalışma olmuştu.
Açık Gazete, 27 Nisan 2012
Train of Life / Train de Vie / Hayat Treni
Senaryo ve yönetim: Radu Mihaileanu
Yapımcılar: Marc Baschet, Ludi Boeken, Frédérique Dumas-Zajdela, Eric Dussart, Cédomir Kolar
Oyuncular: Lionel Abelanski (Shlomo), Rufus (Mordechai), Clément Harari (Başhaham), Michel Muller (Yossi), Agathe de La Fontaine (Esther), Johan Leysen (Schmecht), Bruno Abraham-Kremer (Yankele)
1998 Fransa, Belçika, Hollanda, Romanya, İsrail ortak yapımı, 103 dakika
Gösterim tarihi: 31 Mart 2000
DVD firması: Palermo
trajikomik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
trajikomik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
7 Aralık 2012 Cuma
21 Nisan 2011 Perşembe
Sorun Yaratan Adam
IMDB: 7,4 Rotten Tomatoes: %71
Manalı Filmler: 8,0
Her şey nasıl da mükemmel… Mesela iş bulmak çok kolay, üstelik çalışanlar kısa sürede makul bir hayat standardını yakalayabiliyorlar. Herkes (patron bile!) kibar ve anlayışlı, sıcak ve yardımsever. İşten adam çıkarırken veya sevgilisini terk ederken bile herkes devamlı gülümsüyor. Açlık yok, şiddet, hatta muhalefet bile yok…
O kadar mükemmel bir dünya ki, intihar edenler ertesi gün devam ediyorlar hayatlarına, hiçbir şey olmamış gibi…
26. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gösterilen “Sorun Yaratan Adam”, böyle bir dünyayı betimliyor ve tüm bunlara rağmen mutlu olamayan bir uyumsuzu öykülüyor. Andreas mutsuz çünkü sanal bir ortamda yaşadığını fark ediyor. Aslında yemeklerin tat vermediği, içkilerin sarhoş etmediği, kimsenin “insani” duygular göstermediği bir dünya orası; “The Truman Show” tarzı bir yapay cennet…
Yani cehennemden farksız…
Norveç yapımı bu fantastik filmin, bir uyarı mahiyetinde olduğu söylenebilir. Jens Lien de en az Charlie Chaplin kadar haklı: “Modern Times / Modern Zamanlar” çoktan geçti, –en azından dünyanın “gelişmiş” bölümünde- “postmodern kabus” yaşanıyor. Filmin meselesi tam da bu: Konformizmin adeta bir din haline gelmesi…
Ana temaları veya çıkageldiği soğuk iklim sizi yanıltmasın; “Sorun Yaratan Adam” gayet keyifli, hatta delişmen bir film. Mükemmel setler, Schreiner, Aurvaag ve Lien’in üstün performansları ve usta işi finali de cabası…
Ödülleri:
20 ödül ve 4 adaylık
The Bothersome Man / Den brysomme manen / Sorun Yaratan Adam
Yönetmen: Jens Lien
Senaryo: Per Schreiner
Yapımcı: Jørgen Storm Rosenberg
Oyuncular: Trond Fausa Aurvaag (Andreas), Petronella Barker (Anne Britt), Per Schaaning (Hugo), Birgitte Larsen (Ingeborg), Johannes Joner (Håvard)
2006 Norveç, İzlanda ortak yapımı, 95 dakika.
3 Temmuz 2010 Cumartesi
Cold Souls
IMDB: 6,6 Allmovie: 3,5/5 yıldız
Metacritic: % 69
Manalı Filmler puanı: 7,5
Beklenmedik bir anda iyi bir filme rastlamaktan daha şahane bir şey varsa hayatta, o da her filmini izlemeye karar verdiğin bir yönetmenle tanışmaktır, sevgili okur.
Bu zeka dolu filmi yazan ve ustaca yöneten Barthes, artık benim favori listemde…
Projenin ve bu genç yönetmenin çekiciliğine başkaları da ikna olmuş olsa gerek ki, “Cold Souls” bağımsız bir filmden beklemeyeceğiniz kadar muhteşem bir oyuncu kadrosuna sahip. Ve tabii ki başta Giamatti olmak üzere ana rollerdeki herkes olağanüstü.
Çehov’un ünlü oyunu “Vanya Amca”ya hazırlanan oyuncu Paul bunalımdadır, sonunda ruhunun kendisine ağır geldiğine ikna olur, bir şirkete başvurarak ruhunu aldırır. Bunun oyunculuğuna da evliliğine de yararı olmadığını görünce bir Rus şairin ruhunu kiralar. Oyunculukla ilgili sıkıntıları biter ama karısı Paul’u garipsemeye başlar. Kendi ruhunu geri almaya çalıştığında Saint Petersburg’a gitmesi gerektiğini öğrenir, ruhu Rus mafyasının eline geçmiştir…
Görüldüğü gibi filmin modern toplum yaşantısını eleştiren bir yapısı var. Eleştirilerini olgun bir tavırla, bağırıp çağırmadan dile getiriyor, inceden inceye dalgasını geçerken hassas noktalara parmak basmayı da ihmal etmiyor. Bu haliyle filmin Woody Allen’ın ilk dönem filmlerinin yıkıcı mizah dozu düşük bir versiyonuna veya Charlie Kaufman senaryolarına benzediğini söylemek mümkün.
İnce mizah ve eleştiriden keyif alıyorsanız bu filmi atlamayın.
Meraklısına:
Filmin ilhamını veren bir rüya olmuş: Barthes’in düşünde Woody Allen ruhunun bir nohuda benzediğini görüyormuş.
Ödülü:
En İyi İlk Senaryo, Görüntü Yönetmeni ve Yardımcı Kadın Oyuncu (Dina Korzun) dallarında Indipendent Spirit ödülü adaylığı.
Cold Souls
Senaryo ve yönetim: Sophie Barthes; Yapımcılar: Daniel Carey, Elizabeth Giamatti, Paul S. Mezey, Andrij Parekh, Jeremy Kipp Walker; Oyuncular: Paul Giamatti (Paul Giamatti), Armand Schultz (Astrov), Michael Tucker (tiyatro yönetmeni), Dina Korzun (Nina), David Strathairn (Dr. Flintstein), Emily Watson (Claire), Oksana Lada (Sasha); 2009 ABD, Fransa ortak yapımı, 101 dakika.
Hayat Güzeldir
IMDB: 8,4 (76. sırada) Allmovie: 4/5 yıldız
Manalı Filmler puanı: 6,5
13 yıl önce, İtalyan komedyen Roberto Benigni, kendisinden beklenmeyecek bir çıkış yapmış, “Hayat Güzeldir” ile tüm dünyayı kahkaha ve gözyaşına boğmuştu.
Film iki bölümden oluşuyor: 1939’da geçen ilk 50 dakika Guido ile Dora’nın tanışıp, birbirlerine aşık olmalarını anlatıyor. Bu kısım, Charlie Chaplin’in sessiz dönem “Şarlo” filmlerinden fazlasıyla etkilenmiş, aynı mizah anlayışını sürdürüyor ama ne senaryo, ne de oyunculuk düzeyinde aynı başarıyı gösterebiliyor. İkinci bölüm Guido, amcası, 5 yaşındaki oğlu Giosué (DVD altyazılarında bu isim Joshua olarak verilmiş) ve Dora’nın hapsedildikleri Nazi kampında geçiyor. Bu kısmın ana esprisi Guido’nun oğlunun ruh sağlığını korumak amacıyla ona her şeyi oyun olarak göstermesi, yaratıcı buluşlarla çocuğu kandırması… Bu bölümün temel sorunu ise seyircinin kolay alıştığı tek bir fikrin üzerine kurulu olması ve Nazi kamplarındaki hayatı sosyolojik veya psikolojik açıdan hiç irdelememesi. Bir başka deyişle özellikle bu ikinci kısımda senaryo çok yüzeysel.
Fakat ortaya çıkan filmin (çoğunlukla Benigni’den kaynaklanan) acayip bir çekiciliği var, filmi izleyip de beğenmemiş birine rastlamak neredeyse imkansız.
Sonuçta çok büyük beklenti içinde olmazsanız keyif alabileceğiniz, ama IMDB kullanıcılarının yaptığı “başyapıt” muamelesini de hak etmeyen, orta halli, sevimli bir film…
Ödülleri:
En İyi Yabancı Film, Erkek Oyuncu ve Müzik dallarında Oskar; Film, Yönetmen, Senaryo, Kurgu dallarında Oskar adaylığı.
Ayrıca 52 ödül ve 24 adaylık.
Life Is Beautiful / La vita è bela / Hayat Güzeldir
Yönetmen: Roberto Benigni; Senaryo: Roberto Benigni, Vincenzo Cerami, Yapımcılar: Gianluigi Braschi, John M. Davis, Elda Ferri; Oyuncular: Roberto Benigni (Guido Orefice), Nicoletta Braschi (Dora), Giorgio Cantarini (Giosué Orefice), Giustino Durano (Eliseo Orefice), Sergio Bini Bustric (Ferruccio), Marisa Paredes (Dora'nın annesi), Horst Buchholz (Dr. Lessing); 1997 İtalya yapımı, 116 dakika; Gösterim tarihi: 26 Şubat 1999; DVD Firması: Palermo / Film Pop.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
