Bizatihi Şey

Manalı Filmler: 8,0

Proje danışmanlığını usta yönetmen Nesli Çölgeçen’in (“Züğürt Ağa”, “Son Buluşma”) üstlendiği bu öğrenci filmi başarılı, manalı ve de hayli sevimli.

Murat İncedemir sinemanın temel prensiplerini gayet iyi bellemiş: Felsefi yönü güçlü bir öykü anlatıyor, anlatım araçlarını yerli yerinde kullanıyor, ayrıca eserini ne sulandırıyor, ne de abartıyor; sakin ve dengeli bir yaklaşımı var. Animasyon bölümler de filme ustaca yerleştirilmiş.

Filmin tek kusuru, Öğrenci’nin tam önüne gökten bir defter düştüğünü gördüğünde buna hiç şaşırmaması. Maalesef İncedemir, ana karakterinin defteri inceledikten sonraki tepkisini de vermiyor. Herhalde bu seçimlerin, finalin dramatik etkisini daha da artıracağını düşünmüş.

İncedemir’in hınzır denebilecek bir yaklaşımı var, özellikle filmin fantastik yönünü nasıl işlediğini düşünürsek. Öte yandan şaşırtıcı derecede bilge ve olgun; kısacık bir kısa filmde ahlak tartışması yapmış, konuyla ilgili kendi duruşunu gayet net bir şekilde filme yerleştirmekten de çekinmemiş.

İzlemek için tıklayınız

Ödülleri:
4. Kristal Klaket Film Yarışması En İyi Film Ödülü
1. Kısafest Ahmet Uluçay Özel Ödülü
11. Marmara Üniversitesi Uluslararası Kısa Film Yarışması Juri Özel Ödülü
2. İTÜ Kısa Film Festivali En iyi Senaryo Ödülü

Bizatihi Şey
Senaryo ve yönetim: Murat İncedemir
Oyuncular: Altan Yücel (öğrenci), Suat Temel (Öğretim üyesi)
2010 Türkiye yapımı, 2 dakika 38 saniye

La Jetée

IMDB: 8,3
Allmovie: 4,5 yıldız
Rotten Tomatoes: % 93
Manalı Filmler: 9,0

Sinema tarihinin en ünlü ve manalı kısa filmlerinden biri, belki de birincisi…

Ünlü belgesel yönetmeni Chris Marker, 1962’de, tamamı fotoğraflardan oluşan, yani hareketli görüntü içermeyen bu kısa filmle adını tarihe yazdırdı (Sadece Kadın’ın uyandığı an, kısacık bir hareket var). Üstelik film (Almanca fısıltılar haricinde) diyalog da içermiyor, hikayeyi dış ses anlatıyor.

Ve bu özelliklere sahip olan bu film çok beğeniliyor, sinema otoriteleri tarafından “takipçi”lerinden daha başarılı bulunuyor, bugün bile bilim kurgu dalının en iyi filmlerinden biri olarak kabul görüyor…

Haliyle “La Jetée”, azımsanamayacak bir katkı yapmış, pek çok sinemacıyı etkilemiş. Filmin zaman yolculuğuna yaklaşımından ilham alan eserler arasında örneğin “Terminator” serisi sayılabilir. Ünlü Terry Gilliam filmi “Twelve Monkeys / Oniki Maymun” zaten bu kısa filmden hareketle kotarılmıştı.

3. Dünya Savaşı dünyayı yerle bir etmiş, sağ kalan bir avuç insan yeraltında yaşamaya başlamışlardır. Totaliter yetkililer uygarlığın yeniden yaratılmasında ihtiyaç duyulan kaynakları bulması amacıyla seçilmiş kişileri zaman yolculuğuna çıkarır, ama sadece Adam başarılı olur. Çocukluğunda bir kez gördüğü, ama unutamadığı Kadın’ı bulur, aralarında bir yakınlık gelişir.

Bu öykü aracılığıyla Marker hayata anlamını veren değerleri anımsatıyor, seyircisini sevgi, zaman ve bellek üzerine düşünmeye davet ediyor.

Taklitlerinden sakınınız: “La Jetée” onların olamayacağı kadar şiirsel, duygulu ve etkili bir film…

Meraklısına:
Filmi izlerken, Marker’ın film ekonomisi açısından bulduğu çözümleri (örneğin “geleceğin dünyası”na seyirciyi nasıl ikna ettiğini) de incelemenizi öneririm.
Kadın ve Adam’ın birlikte kesilmiş ağaç gövdesine baktıkları sahne, ünlü Hitchcock yapıtı “Vertigo”ya gönderme.

Sinema eleştirmeni ve akademisyen Janet Harbord filmi her yönüyle incelediği bir kitap yayımladı.

Ödülleri:
Jean Vigo Ödülü

İzlemek için:
Google
Dailymotion
DVD’sinde ise yine zaman ve bellek temalarını işleyen Marker belgeseli “Sans Soleil” (1983) ile birlikte.

La Jetée / The Pier
Senaryo ve yönetim: Chris Marker
Oyuncular: Jean Négroni (anlatıcı), Hélène Chatelain (Kadın), Davos Hanich (Adam), Jacques Ledoux (Deneyi yapan)
1962 Fransa yapımı, 28 dakika, siyah beyaz

Balance

IMDB: 8,2
Manalı Filmler: 8,5

Mananın doruğunda gezinen, mükemmel bir kısa film…

Beş kişi denizin birkaç metre yukarısında, havada duran bir platformun üzerinde yaşamaktadırlar. Aralarından biri hareket ettiğinde diğerlerinin de dengeyi korumak için yer değiştirmeleri gerekir. Yukarıya çekilen bir kutuyu sahiplenme hırsı, grubun dengesini bozar…

Lauenstein ikizlerinin bu çalışması çoğunlukla komünizm eleştirisi olarak okunuyor. Kimileri de sosyalist ülkelere bir uyarı olarak algılamış. Filmin sosyalist blok dağılmaya başlamadan hemen evvel ve o zamanlar ikiye bölünmüş halde olan Almanya’da yapılmış olması bu yorumlara zemin hazırlıyor. Ama Manalı Filmler için seçilmiş olmasının nedeni bu değil; filmin spiritüel açıdan da okunabilmesi ve bu çerçeveden bakıldığında “birlik bilinci” temasını işliyor olması.

Platformdaki o beş kişi birlik bilinciyle davranabilseler, konumlarını hiç değiştirmeden, kutuyu birbirlerine iterek, herkesin eşit şekilde kutudan yayılan müziğin keyfinden yararlanmasını sağlayabilirlerdi. Bencillik, sadece bireylerin değil sistemin de dengesini bozdu.

O platformu herhangi bir topluluk olarak görmek mümkün: bir aile, bir sınıf, siperde omuz omuza savaşan bir grup asker veya dünya devletleri…

Meraklısına:
“Balance”, 1998’de “The World's Greatest Animation” isimli DVD’de bir araya getirilen 16 kısa animasyondan biriydi…

Lauenstein kardeşlerin resmi sitesi (İngilizce)

Ödülleri:
En İyi Kısa Animasyon Film dalında Oskar ödülü
Ayrıca 3 ödül

İzlemek için:
Dailymotion
Facebook
kisa-film.net

Balance
Senaryo ve yönetim: Christoph Lauenstein, Wolfgang Lauenstein
1989 Batı Almanya yapımı, 7 dakika, diyalogsuz

Doodlebug

IMDB: 7,0
Manalı Filmler: 7,5

Nolan filmlerini burada misafir etmeye ilk kısa metrajıyla başlıyoruz.

“Adam olacak çocuk…” atasözünü anımsamamak mümkün değil: “Doodlebug” hayli başarılı ve de manalı bir film. Tabii ki aksaklıklar var, özellikle efektli planların çekimiyle ilgili sorunlar halledilememiş. Ama bu da çok normal çünkü bu bir öğrenci filmi (İngiliz Edebiyatı okurken yaptığı kısa metrajlardan biri).

3 dakikalık filmin hikayesini şöyle özetleyebilirim: Genç bir adam küçük bir canlıyı öldürmeye çalışır…

Film çok kısa, manasını açıklamak için tüm hikayeyi anlatmam gerekir. İzleme keyfini kaçırmak istemem, ancak şu kadarını söyleyebilirim: Her şey bu kısa metrajla başlamış…

Çünkü o 3 dakika Nolan’ın en önemli takıntısını açığa seriyor: “gerçekliğin(in) tutsağı olan birey”…

Meraklısına:
Bu kısa film sonradan “Cinema16: British Short Films” (2003) derlemesine alındı.

İzlemek için:
Dailymotion linki

İleri okuma için:
“Rüyalar gerçek olsa”

Doodlebug
Kurgu, görüntü yönetimi, senaryo ve yönetim: Christopher Nolan
Yapımcılar: Steve Street, Emma Thomas
Oyuncu: Jeremy Theobald
1997, İngiltere yapımı, 3 dakika

Kapı

IMDB: 7.4;
Manalı Filmler puanı: 7.7

Bir adam devriyelerin gezdiği terk edilmiş bir kasabaya girer. Evine verdiğinde geriye dönüş sahneleri başlar: Nükleer kaza yüzünden orayı terk etmek zorunda kalmışlardır. Adam evine zamanında babasının cenazesinde kullandıkları kapıyı almaya dönmüştür. Şimdi aynı kapıyı radyasyondan zehirlenen küçük kızının cenazesinde kullanacaktır…

Halen ilk uzun metrajlı filmi “As If I'm Not There”in laboratuar işlemlerini sürdüren İrlandalı yapımcı Wilson, ilk kısa filmi “The Door”da Tarkovski filmlerini anımsatan bir eser vermiş.

Karlı manzaraları, kederli yüz planları, yürek burkan cenaze sahnesiyle film yuvasından, köklerinden koparılan insanların dramını aktarmakta hayli başarılı…

Ödülleri:
En İyi Kısa Film dalında Oskar adaylığı
Ayrıca 4 ödül

Seçme diyaloglar:
Baba (dış ses): “O gün biz sadece kasabamızı kaybetmedik. O gün tüm dünyamızı yitirdik.”

Kapı / The Door
Senaryo ve yönetim: Juanito Wilson (Svetlana Alexievich’in “Monologue About A Whole Life Written Down on Doors – The Testimony Of Nikolai Fomich Kalugin” kitabından); Yapımcılar: Louise Curran, James Flynn; Oyuncular: Igor Sigov (Nikolai), Juliette Gering (Anya), Liliya Grechk (Lena); 2008 İrlanda yapımı, 17 dakika.