Alıntı

Toplumsal hayat bizi doğadan kopardı, onunla yeniden bütünleşmek zorundayız. “Ağaca sarılan hippi” imajını kastetmiyorum, onda yanlış bir şey yok da, demek istediğim, bir psikolojik ve ruhsal evrimin çok gerektiği. Şimdiki hayat tarzımızla ilgili en büyük sorunun ruhsallık eksikliği olduğunu düşünüyorum…

Julian Goldberger ("Şahin"in yönetmeni)

alternatif gerçeklik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
alternatif gerçeklik etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

14 Mart 2013 Perşembe

Bakış Açısı

Filmin yaptığı en büyük hizmet de bu: Görme hakkında düşünmemizi sağlıyor ki bu da bizi gerçeğin ne olduğu sorusuna götürüyor: “En gerçek” sandığımız şeyler bile “yapılmış” olabilir

IMDB: 6.6
Rotten Tomatoes: % 35
Manalı Filmler: 8.5


Hiçbir şey göründüğü gibi değildir.

“Bakış Açısı” bu cümleyi çeşitli kereler düşünmemizi sağlıyor: Örneğin Ajan Barnes meydana bakan odalardan birinde tülün kıpırdadığını görünce orada biri var sanıyoruz, sonra açık unutulmuş bir vantilatörün perdeyi oynattığı bilgisi geliyor. Film ilerliyor, bu kez de terörist grubun lideri Suarez’in uzaktan kumanda ederek o vantilatörü çalıştırdığını görüyoruz, amacı Barnes’ı meşgul etmekmiş…

Seyirci defalarca ters köşeye yatıyor, sonunda pes ediyor, filmin sunduğu gerçekliği almaya hazır hale geliyor. 

Zaten ilk kısım, gerçekliğin sunulma biçiminin seyirciye anımsatılmasına ayrılmış: TV’de izlediğimiz her haber, gerçekliğin belli kısımlarının kaydedilmesi ve tekrar düzenlenmesiyle oluşuyor, farklı biçimde düzenleyerek aynı görüntülerden (aynı gerçeklikten) farklı anlam çıkarılmasını sağlamak mümkün. Film tam olarak bunu yapacağını, çünkü gerçeğin algılanma ve aktarılma biçimleriyle ilgilendiğini ilk dakikalarında açıkça belirtiyor.

İlk bölümünde film, seyircinin TV haber programı yapımcısı Rex’le özdeşleşmesi ve -hep olduğu gibi- gördüklerini “gerçekmiş gibi” izlemesi için elinden geleni yapıyor, ama o bölüm bittiğinde, gösterdiği her şeyi başa sarıyor ve bu kez Barnes’ın bakış açısıyla izletiyor. Bu ikinci kısmı izlerken artık seyircinin Rex’le özdeşleşmesine imkan yok. Dolayısıyla film, tam 6 kez bir gerçeklik oluşturuyor ve yıkıyor, böylece seyirciyi alt üst ediyor (en azından filme “direnmeyen” kişileri).

Üstelik aynı olayı 6 ayrı “görme noktası”ndan, Rex, Ajan Barnes, İspanyol sivil polis Enrique, Amerikalı turist Howard, Başkan Ashton ve teröristlerin “ana kahraman” olduğu 6 ayrı kısa film gibi izletiyor (“Tanrısal” denen genel bakış açısıyla kotarılmış yedinci film her şeyi toparlıyor)… 

Özdeşleşmenin kurulup yıkılması şart çünkü filmi gerçekleştirenler tüm ana karakterlere eşit mesafede durmayı yeğlemiş ve bu tavrın gereğini yerine getirmişler. Diyelim ki Enrique’in ana kahraman olduğu bölümde, diğer kahramanlar da dahil olmak üzere herkes ve her şey “Enrique’in filmi”ne hizmet ediyor. 

Aynı hikayenin örneğin sadece Barnes’ın kahraman olduğu bir öyküleme tekniğiyle anlatılabileceği belli. Öyle yapılmış olsa, diyelim ki Howard’ın ifadesi alınırken onun gördükleri geriye dönüş sahneleriyle verilse (yani daha sıradan bir film yapılsa) filmi gerçekleştirenlerin işi çok kolaylaşırdı: Örneğin Ashton’ın vurulmasını, meydanın değişik bölümlerine 8-10 kamera yerleştirerek çeker, böylece aynı sahnenin değişik açı ve/veya objektifle çekilmiş 8-10 görüntüsünü elde eder, ve bunları kurguda kullanırlardı (tüm büyük bütçeli filmler böyle yapar zaten). Büyük ihtimalle bu durum Salamanca’daki Plaza Mayor’un bir benzerinin Meksika’da inşa edilmesi gibi masraflardan da kurtaracaktı yapımcıları. Fakat böyle yapsalardı, ayrı açılardan da görünse hep aynı şey oynayacaktı perdede (bir golün farklı açılardan yinelenmesi gibi).

“Bakış Açısı”nda ise her seferinde farklı görüntü var. Sadece açı değil; ışık, objektif, kullanılan film, kamera hareketi vb unsurlar farklı kılınarak, birbirinden değişik planlar elde edilmiş, seyirci üzerinde birbirinden farklı etkisi olan planlar… Örneğin Başkan’ın meydana girdiği anı içeren sahnelerde, onu alkışlayan kalabalık her seferinde aynı, ama o kişileri, seyircinin Ashton’ın başrolde olduğu bölümde sevimli, sevgi dolu, Barnes’ın gözünden gördüğünde ise şüpheli, tehditkar algılaması sağlanmış (o karakterlerin gerçekliği öyle olduğu için), hatta oyuncular kahraman ya da yan karakter olmalarına göre farklı farklı oynatılmış.

Filmin yaptığı en büyük hizmet de bu: Görme hakkında düşünmemizi sağlıyor ki bu da bizi gerçeğin ne olduğu sorusuna götürüyor: Yarın akşam TV’de ana haber bülteninde Başkan Bush’un suikaste uğradığını görürsek, belki de kendisinin değil, dublörünün öldüğü geçmeyecek mi aklımızdan? Bir sonraki Bin Ladin videosunda, ekranda tehditler savuran kişiye bakarken onun belki de bir oyuncu olduğunu, Bin Ladin diye birinin belki de var olmadığını düşünmeyecek misiniz? “Wag the Dog / Başkanın Adamları”nda anlatıldığı gibi, aynı işlemleri uygulayarak, film yapar gibi TV haberi yapılabildiğini, dolayısıyla haber sandığınız şeyin “kurmaca” olabileceğini… 

Yönetmen Pete Travis’in filmin her anında, az sonra bu izlenimi kıracağını bile bile, o plan alabildiğince gerçek görünsün diye bunca uğraşmasının nedeni de bu: “En gerçek” sandığımız şeyler bile “yapılmış” olabilir.

Tüm o “yapılmış” şeyleri aşıp “gerçeğe” ulaşması için insanın, kendi “bakış açısını” terk etmesi, filmdeki 7. bölüm gibi “Tanrısal” bakış açısına ulaşması gerek (Filmin orijinal adının vurgu yaptığı “üstünlük noktası” orası)... İşte o zaman gerçekte anlatılan hikayeye nüfuz edilebilir…

Ve bu da filmi gerçekleştirenlerin öyküsünü anlamamızı sağlar: Gerçekliği algılayış ve kabulleniş biçimine bu kadar darbe indirdiğiniz seyirci kitlesini rahatlatmadan salondan çıkaramazsınız (bu yüzden filmin son 15 dakikası adeta klişe üstüne klişe yığılıyor ve tüm “kötü”ler cezasını buluyor).

Bu ödünü verdiğiniz anda da, “farklıymış gibi görünen bir gişe filmi” damgası yersiniz. 

Ama hiçbir şey göründüğü gibi değildir…

Sinema, Mayıs 2008

Vantage Point / Bakış Açısı
Yönetmen: 
Pete Travis
Senaryo: Barry Levy
Yapımcılar: Neal H. Moritz, Ricardo Del Rio Galnares
Oyuncular: Dennis Quaid (Thomas Barnes), Matthew Fox (Kent Taylor), Forest Whitaker (Howard Lewis), Bruce McGill (Phil McCullough), Edgar Ramirez (Javier), Said Taghmaoui (Suarez), Ayelet Zurer (Veronica), Zoe Saldana (Angie Jones), Sigourney Weaver (Rex Brooks), William Hurt (Başkan Ashton)
2008 ABD yapımı, 90 dakika
Gösterim tarihi: 4 Nisan 2008
DVD firması:  Tiglon / Sony Pictures Home Entertainment 

12 Haziran 2010 Cumartesi

Possible Loves

IMDB: 7.2
Manalı Filmler: 6.5

Bir ilişkinin, Carlos ile Julia’nın aşklarının olası 3 versiyonu…

Bir gece Carlos sinemada Julia’yı beklemektedir, ancak genç kız gelmez. Birbirlerini çok sevmektedirler, gelmiş olsa evlenecekler, ama sonra Carlos Julia’yı Pedro için terk edecektir. Hayatına Julia olmadan devam eden Carlos Maria ile evlenir, sinemada beklediği geceden 15 yıl sonra Julia ile karşılaşır ve ilişkileri başlar. Üçüncü versiyonda ise Carlos Julia’dan başkasını sevmemiş, daldan dala konarak kalbinin prensesini aramaktadır, tesadüfen Julia ile karşılaşır…

Konusundan da anlaşılacağı gibi “Possible Loves”, en popüler örneği “Sliding Doors / Raslantının Böylesi” olan “ya böyle olsaydı?” türü filmlerden biri, ya genç kız metroyu yakalasaydı veya Alain Resnais’in iki bölümlü “Smoking / No Smoking” (1993) filminde olduğu gibi kadın bahçede sigara içmeye çıkmasaydı… Yalnız senaryosu onlardan, özellikle “Raslantının Böylesi”nden daha zayıf, hayatı neyin şekillendirdiğine ilişkin felsefi bir yaklaşımı yok, sadece üç olasılıktan doğan üç hikayeyi anlatıyor.

Öte yandan filmin çok önemli bir artısı da var: Oyunculuklar, özellikle Benicio ve Fernaz'ın çalışmaları filmin genel seviyesinin çok ilerisinde.

Ödülü:
Sundance Film Festivali’nde Latin Amerika Sinema Ödülü (2001).

Possible Loves / Amores Possíveis
Yönetmen ve Yapımcı: Sandra Werneck
Senaryo: Paulo Halm (Maya Werneck Da-Rin'in öyküsünden)
Oyuncular: Murilo Benicio (Carlos), Carolina Ferraz (Julia), Emilio de Melo (Pedro), Beth Goulart (Maria), Irene Ravache (Carlos'un annesi), Alberto Szafran (Lucas)
2001 Brezilya yapımı, 98 dakika.

14 Mayıs 2010 Cuma

Interstate 60: Episodes of the Road

IMDB: 7.7
All Movie: 2.5/5 yıldız
Rotten Tomatoes: % 80
Manalı Filmler puanı: 8.0

“Back to The Future / Geleceğe Dönüş” serisinin senaristinden keyifli bir “10 derste hayatın prensipleri” filmi…

Hayatta en büyük dileği “cevaplar” olan genç Neal, birkaç raslantı ve tanışmanın ardından, bir paketi teslim etme işini üstlenir. Ama önce, haritada bulunmayan 60 numaralı otoyolu keşfetmesi ve o tuhaf dünyadaki garip serüvenlerden başarıyla geçmesi gerekecektir.

Çeşitli kültürlerdeki masal öğelerini akıllıca harmanlayan deneyimli senarist Gale, ana kahramanının “yaşama/öğrenme, sonuçta hayallerine kavuşma” macerasını anlatırken, bir yandan da ülkesi ABD’ye eleştiri getiriyor.

Bu sevimli ve önemli filmin en hoş taraflarından biri de oyunculuk seviyesi: “Leprikon” O. W. Grant (One Wish Grant / Bir Dilek Hakkı) rolündeki Gary Oldman, uzun süredir çıkardığı en yaratıcı işi sunarken, “Geleceğe Dönüş” oyuncularından Christopher Lloyd her zamanki ustalığını sergiliyor.

Seçme diyaloglar:
Ray: “Deneyimlerin yüzünden bütün kupaların kırmızı ve maçaların siyah olduğunu düşünmeye koşullanmışsın. Şekilleri benzer olduğundan zihninin bunları eski bilgilerine göre değerlendirmesi, farklı olduklarını düşünmesinden daha kolay. Görmeyi beklediğimizi görürüz ve bu her zaman gerçekte olan şey değildir.”

Interstate 60: Episodes of the Road
Senaryo ve yönetim:
Bob Gale; Yapımcılar: Peter Bray, Neil Canton, Ira Deutchman, Bob Gale, Peter Newman; Oyuncular: James Marsden (Neal Oliver), Gary Oldman (O. W. Grant), Amy Smart (Lynn Linden), Christopher Lloyd (Ray), Chris Cooper (Bob Cody); 2002 Kanada, ABD yapımı; 116 dakika

28 Nisan 2010 Çarşamba

13. Kat

IMDB puanı: 6.7
Allmovie: 2.5/5 yıldız
Rotten Tomatoes: % 29
Manalı Filmler puanı: 7.5

Bilgisayar bilimcisi Fuller, 1930’lara benzetilmiş bir simülasyonda çok önemli bir şey keşfeder. Bulduklarını meslektaşı Douglas’a iletmek için bulunduğu paralel evrene bir mektup bırakır. Sistemden çıkıp 90’lara döndükten sonra öldürülür. Zanlı konumuna düşen Douglas’ın temize çıkabilmesi için o mektubu bulup Fuller cinayetini aydınlatması gerekecektir. Ve tabii ki bunun yolu 1930’lardaki paralel evrene girmesidir.

Holivud’un ustası olduğu bilimkurgu / gizem / gerilim filmlerinden biri. Benzerlerinden farklı yönü, filmde işlendiği biçimiyle hayatın, “gerçek” yaşama çok benzemesi. Bu açıdan çok ilginç bir senaryosu, seyircinin zihnini gıdıklayan bir yaklaşımı var. Tek olumsuz yönü Bierko’nun varlığı. Fakat kadro iki muhteşem oyuncuyu, Mueller-Stahl ve D’Onofrio’yu da barındırıyor ki onları izlemek her zamanki gibi büyük bir zevk…

“Sanal gerçeklik” temalı ilk eserlerden biri olan roman, 1964’te “Counterfeit World” adıyla yayımlanmış ve 1973’te ünlü Alman yönetmen Rainer Werner Fassbinder tarafından “World on Wires / Welt am Draht” adıyla TV filmi olarak çekilmişti.

Ödülleri:
Amerikan BK, Fantezi, Korku Filmleri Akademisi’nce “En İyi Bilim-kurgu Film” dalında Saturn Ödülü’ne aday gösterildi (2000)

13. Kat / The Thirteenth Floor
Yönetmen: Josef Rusnak; Senaryo: Josef Rusnak, Ravel Centeno-Rodriguez (Daniel Galouye'nun "Simulacron 3" isimli kitabından); Yapımcılar: Roland Emmerich, Ute Emmerich, Marco Weber; Oyuncular: Craig Bierko (Douglas Hall), Armin Mueller-Stahl (Hannon Fuller), Gretchen Mol (Jane Fuller), Vincent D'Onofrio (Jason Whitney), Dennis Haysbert (Dedektif Larry McBain); 1999 ABD, Almanya ortak yapımı; 100 dakika; DVD firması: Tiglon / Sony